روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )
374
شرح شطحيات ( فارسى )
نگشت . فرعون را به دريا غرق كردند ، و از پى دعوى باز نگشت ، و بوسايط مقرّ نشد ، ليكن گفت « آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ . » « 2 » و نبينى كه اللّه - سبحانه و تعالى - معارضه با جبرئيل كرد در شأن او ؟ گفت : چرا دهانش پررمل كردى ؟ و مرا اگر بكشند ، يا برآويزند ، يا دست و پاى ببرند ، از دعوى خود بازنگردم . » ( 674 ) قال : جانا ! حسين منصور در بحر وحدت افتاد ؛ بجمال حقّ عاشق شد . بوجه قدم ساكر « 7 » ، سرّ سرّ در صميم سرّش مباشر شد . به زبان اسرار مكتوم پيدا كرد آن سرّهائى كه ظاهر رسم را مخالف بود ، براى آنك چونهايم شد ، طاير شد . چون طاير شد ، غايب شد . و چون غايب شد ، و اصل شد . چون و اصل شد ، حكم عشق بلسان هذيان كشف كرد . و چون برو سكر غالب شدى ، از سر نيستى كلام چندين رسم هذيان بگفتى ، كه باطنش صحيح بودى ، و ظاهرش سقيم . سقمش از نكره بود ، زيرا كه علم مجهول بود پيش ارباب مخالفت . عادت علم غيب آنست كه چون ظاهر شود ، بمشهد وى عقل ننشيند . « 14 » نديدى كه موسى - عليه السلام - به صنايع خضر - عليه السلام - چون انكار كرد ؟ او را گفت « وَ كَيْفَ تَصْبِرُ عَلى ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً ؟ » « 16 » چون توانستى ديد شكستن كشتى در دريا و كشتن غلام بىگناه ؟ آن فصل ازين شطح حسين غريبتر است . ( 675 ) يكى از كبرا گفت كه « ربوبيّت را سرّيست ، كه اگر ظاهر شود ، نبوّت باطل شود . و نبوّت را سرّيست ، كه اگر ظاهر شود ،
--> ( 2 ) آمَنْتُ أَنَّهُ . . : سورهء 10 ( يونس ) آيهء 90 ( 7 ) ساكر : ساكن SM سكر A ( 14 ) ننشيند : بنشيند SM لم يقم A ( 16 ) وَ كَيْفَ تَصْبِرُ . . : سورهء 18 ( الكهف ) آيهء 67